Głębia ostrości jest pojęciem, z którym musiał się spotkać i zmierzyć każdy średnio zaawansowany fotograf. Bez zrozumienia, czym jest głębia ostrości, nie przeskoczysz też kolejnego etapu swojej przygody z filmowaniem.

Przyznaję, że nie musisz wiedzieć, czym jest głębia ostrości i jak ją wykorzystywać, by kręcić filmy, ale skoro trafiłeś na mojego bloga na pewno filmowanie jest dla Ciebie czymś więcej niż bezrefleksyjną chwilą od wciśnięcia przycisku rec do wyłączenia kamery. Warto dowiedzieć się, czym jest głębia ostrości i jak manipulując nią możesz tworzyć jeszcze lepsze filmy.

Głębia ostrości – nauka filmowania dla miłośników wideo

Głębia ostrości jest pojęciem, z którym musiał się spotkać i zmierzyć każdy średnio zaawansowany fotograf. Bez zrozumienia, czym jest głębia ostrości, nie przeskoczysz też kolejnego etapu swojej przygody z filmowaniem.

Przyznaję, że nie musisz wiedzieć, czym jest głębia ostrości i jak ją wykorzystywać, by kręcić filmy, ale skoro trafiłeś na mojego bloga na pewno filmowanie jest dla Ciebie czymś więcej niż bezrefleksyjną chwilą od wciśnięcia przycisku rec do wyłączenia kamery. Warto dowiedzieć się, czym jest głębia ostrości i jak manipulując nią możesz tworzyć jeszcze lepsze filmy.

Większość filmów, które będziesz kręcił, to filmy na których duża (największa) głębia ostrości jest pożądana, i właśnie taką pełną ostrość dają Ci kamery amatorskie, ale są sytuacje, w których głębię ostrości warto regulować. Ten artykuł jest właśnie o tym -  zapraszam do lektury!

Czym jest głębia ostrości

Zacznijmy od teoretycznego wprowadzenia. Aparat czy kamera wyznaczają ostrość w oparciu o jakiś punkt, np. twarz (właśnie tak działa autofocus w kamerze, czyli automatyczne ustawianie ostrości). Punkt ten nazwiemy punktem ostrości. W zależności od tego, jak duże jest pole ostrości przed i za tym punktem (przestrzeń, która jest na kadrze wyraźna i ostra), możemy mówić o różnej wielkości głębi ostrości. Mam nadzieję, że poniższe schematy pomoże zrozumieć istotę głębi ostrości.

Na poniższej fotografii widzisz bardzo małą głębie ostrości, którą uzyskałem w kamerze. Ten typ jest właściwy dla zdjęć portretowych czy filmów, w których chcesz podkreślić postać (obiekt).

Na tym kadrze widzisz bardzo małą głębię ostrości ustawioną na początku drugiego planu, czyli pierwszych budynkach (choć nie jest to doskonałe ujęcie)

Głębia ostrości, to celowy zabieg i wyróżnik profesjonalnych produkcji filmowych

Wielu początkujących filmowców myśli, że mała głębia ostrości to błąd operatora. Owszem, czasami może się tak zdarzyć, ale najczęściej jest to celowy zabieg. Oglądając film w kinie, zwróć uwagę, jak często głębia ostrości obejmuje jedynie głównego bohatera a nie tło za nim, które jest rozmyte, jak często stosuje się przejścia głębi ostrości z pierwszego planu na drugi. Głębia ostrości pomaga twórcom profesjonalnych produkcji skupić uwagę widza na tym fragmencie filmu (akcji), na którym zależy reżyserowi.

Na tym filmie, który już kiedyś prezentowałem przy okazji omówienia filmowych możliwości lustrzanek, widać bardzo wiele zabawy z głębią ostrości, nawet na kadrze początkowym, który widzisz przed włączeniem filmu (twarz ostra, ale tło rozmyte). Obejrzyj ten film i zwróć uwagę na różne ustawienia głębi, a jest ich naprawdę sporo.

Co możesz zrobić poprzez świadome kształtowanie głębi ostrości:

- uwypuklić główny obiekt poprzez rozmycie tła – stosowane w fotografii portretowej, ale i częsty zabieg w filmach

- sprawić, by cały obraz był wyraźny (w kamerach amatorskich zazwyczaj jest to etap wyjściowy)

- zastosować ciekawy efekt przejścia (również często wykorzystywany w filmach), kiedy przenosisz ostrość z jednego obiektu na drugi (pokażę Ci to na filmie w dalszej części artykułu)

ZAPAMIĘTAJ - Czym większa głębia ostrości tym większa cześć kadru będzie ostra i wyraźna.

Od czego zależy głębia ostrości (nie tylko w kamerach) – dla zaawansowanych

W kamerze amatorskiej kontrolowanie głębi ostrości nie jest proste, choćby ze względu na małą matrycę, jest jednak możliwe.

O głębi ostrości decydują 3 parametry:

- ogniskowa (w uproszczeniu wielkość zoomu) – ogniskowa szerokokątna da większą głębię ostrości (ostrość na przestrzeni całego kadru) niż teleobiektyw (w kamerze można przez to rozumieć zbliżenie);

- przysłona (czyli jak szeroki jest otwór w obiektywie, przez który światło dociera do matrycy - tego atrybutu nie ustawisz w amatorskich kamerach ręcznie, ale wartość przysłony może zmieniać się automatycznie wraz z zoomem) – generalnie o przysłonie w przypadku kamer amatorskich nie musisz pamiętać :)

- odległość punktu ostrości (czym bliżej kamery znajduje się punkt ostrości, tym mniejsza głębia ostrości może być osiągnięta).

Generalnie w przypadku kamer amatorskich możesz zastosować 2 czynności, by pobawić się głębią ostrości

1. Czym większe przybliżenie zrobisz, tym mniejszą głębię ostrości uzyskasz. By przetestować działanie tego zabiegu ustaw osobę (obiekt) w odległości np. 2-3 metrów od kamery, najlepiej jeśli za osobą jest duża pusta przestrzeń (np. łąka), następnie zrób zbliżenia tak, by w kadrze była jedynie głowa osoby. Wynik: tło powinno być rozmyte.

2. Skorzystaj z punktowego pomiaru ostrości dostępnego w niektórych kamerach amatorskich (spotykane w tych z dotykowym LCD). Tu również najlepiej bawić się na pewnym zoomie, który da nam większą ogniskową (większy zoom), a jak już wiesz, większy zoom to mniejsza głębia. Jak działa pomiar punktowy, zobacz na filmie, który przygotowałem specjalnie dla Ciebie! :)

Mam nadzieję, że temat opisałem w miarę przejrzyście i niczego nie pokręciłem, jeśli ktoś ma pytania czy uwagi, proszę pisać w komentarzach.